Almanya’da iş teklifini kabul etmeden önce neleri kontrol etmelisiniz?
Başvurunuzu yaptınız, görüşmeleri tamamladınız ve beklediğiniz iş teklifi geldi. Peki, maaş beklentinizi karşılıyor diye hemen kabul etmeli misiniz?
İster Türkiye’den Almanya’ya taşınmayı planlayın ister Almanya’da yeni bir işe geçin, kararınızı günlük hayatınızı etkileyecek bütün koşullara bakarak verin. Haftalık çalışma süresi, yıllık izin ve dil eğitimi desteği, bir teklifin sizin için ne kadar uygun olduğunu değiştirebilir.
İmzadan önce şu başlıkları netleştirin.
1. Maaş: Teklif edilen tutarın içinde neler var?
Almanya’da ücret genellikle brüt (Brutto) olarak belirtilir. Vergi ve sosyal sigorta kesintilerinden sonra elinize geçen tutar ise net (Netto) maaştır. [1]
Teklifleri karşılaştırırken aylık ücretin yanında yıllık toplamı da sorun. Örneğin aylık 4.000 € brüt ücret, 12 ödeme üzerinden yılda 48.000 € brüttür. Prim ve ek ödemeler varsa bunları ayrıca değerlendirin:
Yıllık tutarın ne kadarı sabit, ne kadarı hedefe bağlı prim?
Noel veya tatil ödemesi gibi ek ödemeler var mı? Hangi koşullarda ödeniyor?
Vardiya, hafta sonu veya seyahat için ek ödeme sunuluyor mu?
Görüşmede sözü edilen maaş artışının tarihi ve tutarı yazılı olarak belirlenmiş mi?
Kesin olmayan bir primi, her ay kullanabileceğiniz garanti gelir gibi hesaplamayın. Türkiye’den taşınacaksanız kira ve başlangıç masraflarınızı da bütçenize ekleyin.
2. Çalışma süresi: Haftada kaç saat ve nasıl bir düzen?
Aynı maaşı sunan iki iş, biri haftada 35, diğeri 40 saat çalışma gerektiriyorsa aynı teklif değildir. Haftalık beş saatlik fark, dört haftada 20 saat eder.
Çalışma saatlerinin günlük hayata nasıl yansıyacağını öğrenin. Başlangıç ve bitiş saatleri sabit mi, esnek mi? Vardiya veya hafta sonu çalışması var mı? Molalar belirtilen süreye dahil mi? Fazla mesai nasıl kaydediliyor; ücretle mi, izinle mi karşılanıyor?
Evden çalışma imkânı da somut olmalı. “Hibrit çalışma” ifadesi yerine, haftada kaç gün ofiste olmanız beklendiğini ve bu düzenin hangi koşullarda değişebileceğini sorun. İşe gidiş geliş süresini de karşılaştırmaya ekleyin.
3. Yıllık izin: 28 gün mü, 30 gün mü?
Almanya’da yetişkin çalışanlar için genel yasal asgari yıllık izin, haftada beş gün çalışılan düzende 20 iş günüdür. Altı günlük çalışma haftasında bu süre 24 iş günüdür. Sözleşme veya toplu iş sözleşmesi daha fazla izin sağlayabilir. [2]
Bu nedenle bir işverenin 28, diğerinin 30 gün izin sunması mümkündür. Aynı beş günlük çalışma düzeninde 30 gün, altı haftalık yıllık izin demektir; 28 güne göre yılda iki gün daha fazla ücretli izin sağlar.
Karşılaştırırken yalnızca sayıya bakmayın:
İzin hakkı haftada kaç çalışma günü üzerinden hesaplanıyor?
Şirketin zorunlu toplu izin dönemi, yani Betriebsurlaub, var mı?
24 ve 31 Aralık için tam gün veya yarım gün izin kullanmanız gerekiyor mu?
İşe başlayacağınız ilk takvim yılında kaç gün izin kullanabileceksiniz?
Önceden planladığınız Türkiye seyahati için tarihler uygun mu?
Pazartesi–cuma çalışıyorsanız, normalde çalışmadığınız hafta sonları yıllık izinden düşülmez. Çalışma gününe denk gelen ve o gün çalışmanız gerekmeyen yasal resmî tatiller de yıllık izin gününüz değildir. [2]
4. Deneme süresi ve sözleşme: Başlangıç kadar ayrılma koşulları da önemli
Sözleşmenin belirli süreli (befristet) mi, belirsiz süreli (unbefristet) mi olduğunu kontrol edin. Başlangıç tarihi, görev tanımı, iş yeri, deneme süresi ve fesih bildirim süreleri açık olmalıdır. Toplu iş sözleşmesi veya işyeri anlaşması gibi ek düzenlemelerin geçerli olup olmadığını da sorun. [1]
Probezeit, yani deneme süresi için sözleşmedeki süreyi okuyun. Kararlaştırılmış deneme süresinde, en fazla ilk altı ay boyunca, kanundaki temel kural iki haftalık fesih bildirim süresidir; uygulanabilir toplu iş sözleşmesinde farklı düzenlemeler bulunabilir. [3]
Deneme süresinden sonra geçerli olan Kündigungsfrist de gelecekte iş değiştirirken takviminizi etkiler. Anlamadığınız bir maddeyi imzadan önce açıklatın; hukuki yoruma ihtiyaç varsa iş hukuku alanında yetkin bir uzmana danışın.
Türkiye’den taşınacaksanız, işe başlangıç tarihinin gerekli vize ve çalışma izni süreciyle nasıl koordine edileceğini de görüşün.
5. Dil kursu desteği: Ücret, özel ders ve çalışma zamanı
Almancanızı geliştirmek istiyorsanız, işverenin sağlayabileceği dil desteğini mutlaka sorun. İşverenler kurs ücretine katkı sağlayabilir, işyerinde eğitim organize edebilir veya kursa katılım için zaman ayırabilir. Bu imkânların kapsamı şirkete ve yapılan anlaşmaya göre değişir. [4]
Kursun ücretinin ödenmesi ile derslerin çalışma süresinden sayılması ayrı konulardır. Şu ayrıntıları netleştirin:
Dil kursu için ayrı bir bütçe var mı, yoksa genel eğitim bütçesinden mi kullanılıyor?
Grup kursunun yanında bire bir özel ders veya özel öğretmen ücreti de karşılanıyor mu?
Şirket öğretmeni kendisi mi ayarlıyor, onay alarak siz mi seçiyorsunuz?
Dersler çalışma saatine dahil mi, yoksa mesai dışında mı yapılacak?
Kitap ve sınav ücretleri desteğe dahil mi?
İşten ayrılmanız halinde geri ödeme öngören bir koşul var mı?
Örneğin “dil eğitimi desteği” ifadesini, “Onaylanan bire bir Almanca dersinin ücreti karşılanacak ve haftada iki saat ücretli çalışma süresinden sayılacak mı?” diye somutlaştırabilirsiniz. Bu bir teklif örneğidir; her şirkette bulunan standart bir hak değildir.
6. Wellpass ve diğer yan haklar: Gerçekte ne kadar fayda sağlıyor?
Yan haklar, yani Benefits, teklifin toplam değerini artırabilir. Ancak kullanmayacağınız bir avantajın sizin bütçenize katkısı sınırlıdır.
Örneğin EGYM Wellpass, katılımcı işverenler üzerinden sunulan bir spor ve sağlıklı yaşam üyeliğidir. Çalışanın ödeyeceği katkı payı işverenin sunduğu modele göre değişebilir. Bu yüzden “Wellpass var” ifadesini ücretsiz üyelik olarak yorumlamayın. [5]
Aylık ne kadar ödeyeceğinizi, yakınınızdaki hangi tesislerin kapsama dahil olduğunu ve üyeliğin ne zaman başlayabileceğini sorun.
Diğer olası yan hakları da aynı şekilde değerlendirin:
Yan hak | Netleştirmeniz gereken soru |
Ulaşım desteği / Jobticket | İşveren aylık ne kadar katkı sağlıyor? |
Yemek desteği | Nerede, hangi tutarda kullanılabiliyor? |
Eğitim ve sertifika bütçesi | Yıllık bütçe ne kadar, onay süreci nasıl? |
İşveren katkılı emeklilik | Şirketin katkısı ve sizin ödemeniz ne kadar? |
Taşınma desteği | Hangi masraflar karşılanıyor, geri ödeme koşulu var mı? |
Karar vermeden önce teklifin tamamını yan yana koyun
Her teklif için sabit yıllık brüt maaşı, haftalık çalışma saatini, izin günlerini, ulaşım süresini ve gerçekten kullanacağınız destekleri tek sayfaya yazın.
Sizin için daha iyi teklif; maaşı, zamanı ve gelişim imkânlarıyla ihtiyaçlarınıza en çok uyan teklif olacaktır. Özellikle dilinizi geliştirmek ve Almanya’daki iş hayatına alışmak istiyorsanız, somut eğitim desteği kararınızda önemli bir yer tutabilir.
Kabul etmeden önce, sizin için belirleyici olan vaatlerin sözleşmede, ek anlaşmada veya geçerli şirket düzenlemesinde açıkça yer aldığından emin olun.
Almanya’daki kariyer hedefinize uygun CV ve ön yazı hazırlamak için BoostPath üzerinden benimle iletişime geçebilirsiniz: boostpath.info@web.de.
Yorumlar